Τα γλυκαντικά, φυσικά ή τεχνητά, αποτελούν συχνό συστατικό σε τρόφιμα και ποτά μειωμένων θερμίδων. Όμως πόσο ασφαλή είναι και τι πρέπει να γνωρίζουν οι επιχειρήσεις που τα χρησιμοποιούν; Το Γερμανικό Ινστιτούτο Αξιολόγησης Κινδύνων (BfR) δίνει τις απαντήσεις.

Τι Είναι τα Γλυκαντικά;

Γλυκαντικά είναι ουσίες που προσφέρουν γλυκιά γεύση με λίγες ή μηδενικές θερμίδες. Χρησιμοποιούνται σε:

• Αναψυκτικά

• Επιδόρπια light

• Γαλακτοκομικά

• Γλυκίσματα "χωρίς ζάχαρη"

Πόσο Ασφαλή Είναι;

Η ασφάλεια των γλυκαντικών αξιολογείται από την EFSA και άλλες αρχές με βάση:

• TDI (Ανεκτή Ημερήσια Πρόσληψη)

• Τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα

• Τοξικολογικές μελέτες σε ανθρώπους & ζώα

Π.χ., η ασπαρτάμη, η ακεσουλφάμη Κ, η σουκραλόζη, θεωρούνται ασφαλείς εντός των εγκεκριμένων ορίων.

Τι Πρέπει να Προσέχουν οι Επιχειρήσεις;

1. Ορθή επισήμανση: Ορισμένα γλυκαντικά απαιτούν υποχρεωτική φράση στην ετικέτα (π.χ. "περιέχει ασπαρτάμη").

2. Συμμόρφωση με Κανονισμό (ΕΕ) 1333/2008: Καθορίζει τις επιτρεπόμενες χρήσεις και μέγιστες ποσότητες.

3. Αποφυγή υπερκατανάλωσης: Ειδικά σε τρόφιμα για παιδιά.

4. Ενημέρωση για νέες γνωμοδοτήσεις EFSA (π.χ. πρόσφατη αναθεώρηση για ερυθριτόλη και σακχαρίνες).

Είναι Ασφαλή για Παιδιά;

Τα γλυκαντικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε παιδικά τρόφιμα, αλλά με περιορισμούς. Η EFSA επισημαίνει ότι:

• Τα παιδιά μπορεί να φτάσουν το TDI πιο εύκολα λόγω μικρού σωματικού βάρους.

• Η χρήση γλυκαντικών σε γάλατα ανάπτυξης ή γλυκά για παιδιά πρέπει να αξιολογείται ξεχωριστά.

Τι Ισχύει για τα Φυσικά Γλυκαντικά;

Φυσικά γλυκαντικά όπως:

• Στέβια (γλυκοζίτες στεβιόλης),

• Ξυλιτόλη

• Ερυθριτόλη

θεωρούνται ασφαλή, αλλά έχουν διαφορετικά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και πιθανές παρενέργειες σε υψηλές ποσότητες (π.χ. πεπτικές διαταραχές).

Τι να Περιμένετε το 2025;

• Πιθανές νέες αξιολογήσεις από την EFSA.

• Ενημερώσεις στις κανονιστικές απαιτήσεις για επισήμανση.

• Έμφαση στην υπεύθυνη χρήση γλυκαντικών σε προϊόντα με claim "χωρίς ζάχαρη" ή "χαμηλές θερμίδες".

Η SafeEat παρέχει εξειδικευμένη υποστήριξη για να εξασφαλίσετε συμμόρφωση με τη νομοθεσία για τα γλυκαντικά και διαφάνεια στις ετικέτες τροφίμων:

• Έλεγχος ετικέτας τροφίμων για γλυκαντικά
  Ελέγχουμε αν οι γλυκαντικές ουσίες που χρησιμοποιείτε αναγράφονται σωστά (π.χ. με βάση τον Κανονισμό 1333/2008/ΕΚ) και αν πληρούν τις απαιτήσεις επισήμανσης (π.χ. “με φαινυλαλανίνη”).
• Νομοθετική καθοδήγηση για χρήση γλυκαντικών
  Σας συμβουλεύουμε σχετικά με τους εγκεκριμένους τύπους γλυκαντικών στην ΕΕ (π.χ. ασπαρτάμη, σουκραλόζη, στέβια), τα όρια ADI και τις προϋποθέσεις ανά κατηγορία τροφίμου.
• Εκπαίδευση προσωπικού για "χωρίς ζάχαρη" και "light" ισχυρισμούς
  Πώς να απαντάτε σωστά σε καταναλωτές, τι σημαίνει “χωρίς θερμίδες” ή “χωρίς προσθήκη ζάχαρης”, και ποιοι ισχυρισμοί χρειάζονται τεκμηρίωση.

Συχνές Ερωτήσεις για τα Γλυκαντικά (Q&A)

1. Τι είναι τα γλυκαντικά και πώς διαφέρουν από τη ζάχαρη;
Τα γλυκαντικά είναι ουσίες που προσδίδουν γλυκιά γεύση χωρίς να ανεβάζουν σημαντικά τη θερμιδική αξία του τροφίμου. Διαφέρουν από τη ζάχαρη στο ότι έχουν ελάχιστες ή καθόλου θερμίδες και συχνά είναι πολύ πιο γλυκά σε μικρές ποσότητες.

2. Ποια είναι τα κυριότερα εγκεκριμένα γλυκαντικά στην ΕΕ;
Μεταξύ των πιο διαδεδομένων είναι:

• Ασπαρτάμη (E 951)

• Σουκραλόζη (E 955)

• Ακεσουλφάμη Κ (E 950)

• Σακχαρίνη (E 954)

• Γλυκοζίτες στεβιόλης (E 960)

• Ερυθριτόλη (E 968)

3. Υπάρχουν ανησυχίες για την υγεία;
Σύμφωνα με EFSA & BfR, δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι τα εγκεκριμένα γλυκαντικά είναι επικίνδυνα όταν καταναλώνονται εντός των επιτρεπτών ορίων. Οι αξιολογήσεις βασίζονται σε εκτενή τοξικολογικά δεδομένα.

4. Τι είναι το TDI;
Το Tolerable Daily Intake (Ανεκτή Ημερήσια Πρόσληψη) είναι η ποσότητα μιας ουσίας που μπορεί να καταναλώνεται καθημερινά χωρίς κίνδυνο για την υγεία, υπολογισμένη ανά κιλό σωματικού βάρους.

5. Τα παιδιά μπορούν να καταναλώνουν γλυκαντικά;
Ναι, αλλά με προσοχή. Επειδή τα παιδιά έχουν μικρότερο σωματικό βάρος, μπορούν να φτάσουν το TDI ευκολότερα. Προτείνεται μέτρο, ειδικά στα προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης.

6. Τι γίνεται με τη στέβια και την ερυθριτόλη;
Η στέβια (γλυκοζίτες στεβιόλης) είναι φυτικής προέλευσης και έχει εγκριθεί από την EFSA. Η ερυθριτόλη επίσης θεωρείται ασφαλής αλλά μπορεί να προκαλέσει πεπτικές διαταραχές σε μεγάλες ποσότητες.

7. Υπάρχουν νομοθετικές απαιτήσεις για την επισήμανση;
Ναι. Ο Κανονισμός 1333/2008/ΕΚ και ο 1169/2011/ΕΕ απαιτούν:

• Την αναγραφή του γλυκαντικού με την ονομασία ή τον αριθμό Ε

• Ειδική σήμανση π.χ. “περιέχει ασπαρτάμη (πηγή φαινυλαλανίνης)”

• Για τρόφιμα χωρίς ζάχαρη: “με γλυκαντικά” ή/και “χωρίς προσθήκη σακχάρων”

8. Είναι απαραίτητη η τεκμηρίωση ισχυρισμών όπως "χωρίς ζάχαρη";
Ναι. Ο Κανονισμός 1924/2006/ΕΚ για τους διατροφικούς ισχυρισμούς απαιτεί τεκμηρίωση. Ο ισχυρισμός “χωρίς ζάχαρη” μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο αν το προϊόν περιέχει λιγότερα από 0,5g σακχάρων ανά 100g ή 100ml.

9. Τι προβλέπεται για τα τρόφιμα για ειδικές ομάδες;
Υπάρχουν ξεχωριστές οδηγίες για βρεφικά τρόφιμα, συμπληρώματα, τρόφιμα για διαβητικούς κ.ά. Η χρήση γλυκαντικών επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις, με σαφή έγκριση και επισήμανση.