Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε νέα παράταση στην εφαρμογή του EUDR (EU Deforestation Regulation) για βασικές πρώτες ύλες υψηλού κινδύνου όπως κακάο, καφέ, σόγια, βοοειδή και φοινικέλαιο.
Η παράταση οφείλεται στις αυξημένες τεχνικές δυσκολίες, την έλλειψη ετοιμότητας των κρατών-μελών, αλλά και τις «πιεσμένες» αλυσίδες εφοδιασμού που δεν μπορούν ακόμη να εξασφαλίσουν γεωεντοπισμό (geolocation) για όλους τους παραγωγούς.

Το “πάγωμα” της εφαρμογής δεν αναιρεί τις υποχρεώσεις του Κανονισμού, απλώς δίνει περισσότερο χρόνο για προετοιμασία, τεκμηρίωση και αναδιοργάνωση.

Γιατί δίνεται παράταση στον EUDR;

Σύμφωνα με τις πρόσφατες δηλώσεις της Επιτροπής:

1. Οι χώρες παραγωγής δεν είναι έτοιμες για μαζική καταγραφή γεωεντοπισμού

Σε πολλές περιοχές παραγωγής κακάο, καφέ και σόγιας δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα γεωτεμάχια, ούτε επίσημες βάσεις δεδομένων.

2. Οι μικροί παραγωγοί αδυνατούν να συμμορφωθούν

Απαιτείται τεχνικός εξοπλισμός, εκπαίδευση και πρόσβαση σε συστήματα GIS — κάτι που δεν είναι διαθέσιμο παντού.

3. Η ΕΕ χρειάζεται ενιαίο σύστημα για τις due diligence δηλώσεις

Το EU Information System (EUIS) δεν είναι πλήρως λειτουργικό σε όλα τα κράτη-μέλη.

4. Ο κλάδος των τροφίμων έχει εκφράσει σημαντικές ανησυχίες

Εισαγωγείς και διακινητές ανέφεραν στην Επιτροπή ότι, χωρίς παράταση, υπάρχει κίνδυνος για:

• καθυστερήσεις σε εισαγωγές,
• αύξηση κόστους,
• ελλείψεις σε πρώτες ύλες.

Τι σημαίνει η παράταση για τις επιχειρήσεις τροφίμων

Η παράταση δεν σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις δεν πρέπει να δράσουν, αντιθέτως, είναι χρυσή ευκαιρία να οργανωθούν πριν επιστρέψει ο Κανονισμός σε πλήρη εφαρμογή.

1. Υποχρεωτικός παραμένει ο γεωεντοπισμός (geolocation)

Η απαίτηση για γεωγραφικές συντεταγμένες των αγροτεμαχίων που παράγουν καφέ, σόγια, κακάο κ.λπ. δεν αλλάζει.

2. Συνεχίζει να ισχύει η καταληκτική ημερομηνία αποψίλωσης (31/12/2020)

Καμία παρτίδα δεν πρέπει να προέρχεται από περιοχή που αποψιλώθηκε μετά την ημερομηνία αυτή.

3. Απαιτείται αναβάθμιση των συστημάτων ιχνηλασιμότητας

Οι επιχειρήσεις χρειάζονται πλέον:

• digital traceability,

• συνδέσεις παρτίδων με γεωεντοπισμό,

• διασταύρωση δεδομένων με προμηθευτές τρίτων χωρών.

4. Πρέπει να υπάρξουν due diligence φάκελοι

Για κάθε προϊόν υψηλού κινδύνου πρέπει να υπάρχουν:

• στοιχεία προέλευσης,

• αξιολόγηση κινδύνου χώρας,

• τεκμηρίωση αποφυγής αποψίλωσης,

• γεωεντοπισμός.

Ποια προϊόντα επηρεάζονται περισσότερο

Η παράταση αφορά κυρίως προϊόντα όπως:

• Καφέ και πράσινο καφέ
• Κακάο και προϊόντα κακάο
• Σόγια και ζωοτροφές
• Βοοειδή και κρέας βοοειδών
• Φοινικέλαιο και παραγώγες ουσίες

Τα προϊόντα αυτά θεωρούνται «υψηλού κινδύνου» λόγω του ρόλου τους στην παγκόσμια αποψίλωση.

EUDR και Ασφάλεια Τροφίμων: Πώς Συνδέονται

Η EUDR συμμόρφωση δεν αφορά μόνο τη βιωσιμότητα. Συνδέεται άμεσα με βασικές αρχές ασφάλειας τροφίμων:

Ιχνηλασιμότητα (ISO 22005)

Χωρίς πλήρη ιχνηλασιμότητα, δεν μπορούν να προκύψουν valid due diligence φακέλοι.

Διαχείριση προμηθευτών (BRCGS, IFS, ISO 22000)

Οι προμηθευτές υψηλού κινδύνου πρέπει να αξιολογούνται με αυστηρά κριτήρια.

Πρόληψη απάτης τροφίμων

Η δασική απάτη (forest fraud) συνδέεται πλέον με food fraud.

ESG και βιώσιμη προμήθεια

Αυξάνονται οι απαιτήσεις από λιανεμπόρους και διεθνείς αγορές.

Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι επιχειρήσεις (πριν λήξει η παράταση)

1. Χαρτογράφηση αλυσίδας προμηθευτών

Ποιοι προμηθευτές αφορούν EUDR; Από ποιες χώρες; Ποιο το risk level;

2. Συγκέντρωση γεωεντοπισμού

Πρέπει να ξεκινήσει συλλογή GPS συντεταγμένων τώρα, όχι όταν λήξει η παράταση.

3. Αναθεώρηση HACCP & ISO 22000

Το EUDR επηρεάζει την ανάλυση επικινδυνότητας, ειδικά για προϊόντα υψηλού ρίσκου.

4. Due diligence documentation

Οργάνωση φακέλων EUDR σε μορφή audit-ready.

5. Εκπαίδευση προσωπικού

Το προσωπικό πρέπει να γνωρίζει:

• τι είναι EUDR,

• πώς γίνεται geolocation,

• πώς ενημερώνεται το σύστημα ιχνηλασιμότητας.

Πώς μπορεί να βοηθήσει η SafeEat

Η SafeEat υποστηρίζει επιχειρήσεις τροφίμων στην εφαρμογή του EUDR με:

• Ανάλυση απαιτήσεων & νομικής συμμόρφωσης
• Χαρτογράφηση αλυσίδας προμηθευτών και risk profiling
• Σχεδιασμό due diligence φακέλων
• Ενσωμάτωση EUDR σε HACCP / ISO 22000 / BRCGS / IFS
• Εκπαίδευση ομάδων προμηθειών και ποιότητας
• Συνεχή υποστήριξη σε audit και ελέγχους

Η παράταση δίνει στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να προετοιμαστούν σωστά, πριν το EUDR γίνει απόλυτα υποχρεωτικό.

Η παράταση του EUDR δεν αποτελεί υποχώρηση της ΕΕ, αλλά αναγκαία τεχνική προσαρμογή.
Οι επιχειρήσεις τροφίμων που θα εκμεταλλευτούν αυτό το διάστημα για να οργανωθούν, θα είναι οι κερδισμένοι της επόμενης μέρας.

Η SafeEat βρίσκεται δίπλα τους, παρέχοντας τεκμηριωμένες λύσεις για βιώσιμη προμήθεια, ιχνηλασιμότητα και συμμόρφωση με τον EUDR.